خانه / مقاله

مقاله

مقاله “روان‌پریش‌سازی لکان: دلوز، گاتاری و ضد ادیپ” نوشته‌ی لوک کالدول/ برگردان: صفورا هاشمی چالشتری

در سال ۱۹۷۲، ضد_ادیپ نوشته‌ی ژیل دلوز و فیلیکس گاتاری مانند بمبی در بین روشن‌فکران فرانسه منفجر شد و با ایجاد یک حمله‌ی جدلی گسترده بر سر عناصر بنیادین روان‌کاوی اورتدکس و مارکسیسم، این کتاب به سرعت تبدیل به یک …

بیشتر بخوانید »

مقاله “روان‌کاوی و ادبیات: گذشته و اکنون” نوشته‌ی نورمن ان. هالند/ برگردان: میلاد نصری

پیشینه‌ی رابطه‌ی بین روان‌کاوی و ادبیات اکنون نزدیک صد سال می‌شود. این مساله‌ بارها، دست‌کم دوبار توسط خودم، مطرح شده است (۱۹۷۶، ۱۹۷۸ و ۱۹۹۰). می‌خواهم این بررسی را با لحاظ‌کردنش در ماتریسی سه‌درسه‌در‌سه مختصر کنم. می‌توانیم روان‌کاوی را دارای …

بیشتر بخوانید »

مقاله “کارکردهای پوست‌-من” نوشته‌ی دیدیه آنزیو/ برگردان: مهدی قاسمی شاندیز

آن‌چه در زیر می‌آید مبتنی بر دو اصل کلی است. نخستین مورد به‌شکلی خاص از رویکردی فرویدی برخوردار است: هر عملکرد روانی با اتکا‌ی انگل‌وار خود بر کارکردهای جسمانی توسعه پیدا کرده و آن را به سطح ذهنی منتقل می‌‌کند. …

بیشتر بخوانید »

مقاله”روان‌شناسی کهن‌الگویی کارل یونگ، ادبیات و معنای غایی”نوشته‌ی دیوید جی. لی/ برگردان: حسین نظریان

در این مقاله به بررسی اعتبار نظریه‌های روان‌شناسی کهن‌الگویی کارل گوستاو یونگ به ویژه ارتباط آن‌ها با موضوعات غایی در ادبیات و مطالعات دینی- خواهم پرداخت. این جستار با مروری بر زندگی یونگ آغاز شده، سپس به سوالات زیر پاسخ …

بیشتر بخوانید »

مقاله «اسطوره “پدر نخستین” و حقیقت “نام پدر”» نوشته «محمدامین عسکری»

در گفتار روانکاوی، مفهوم «اختگی» (castration) از اهمیتی اساسی برخودار است؛ بطوریکه می‌توان کلیت روانکاوی را بر اساس این مفهوم اساسی بازخوانی نمود. از سوی دیگر، و با رجوع به مباحث مختلف مطرح در این حوزه، مشخص می‌گردد که این …

بیشتر بخوانید »

مطالعه روند گذر از دوران مادرسالاری به دوران مردسالاری در اساطیر یونان باستان با توجه به رویکرد بازتاب از دستگاه پنج‌گانه ژیلبر دوران نوشته‌ی یگانه شیخ‌الاسلامی

چکیده در این مقاله برآنیم تا برمبنای اولین مرحله از دستگاه پنج‌گانه اسطوره‌شناختی ژیلبر دوران، یعنی مرحله بازتاب، که به‌عنوان اولین واکنش انسان در مواجهه با محیطی ناشناخته و جدید تعریف می‌گردد، به بررسی رویکردهایی بپردازیم که در اساطیر یونان …

بیشتر بخوانید »

مقاله «ادبیات مخاطب‌محور ایران: نگاهی به جامعه‌شناسی مخاطب» نوشته «روژان مظفری»

یکی از مولفه‌های مهم در خلق و تولید آثار هنری، عنصر مخاطب است. کسی که اثر به قصد ارائه به او خلق و تولید می‌شود. بر همین اساس یکی از بحث‌های مهم در جامعه‌شناسی امروز، جامعه‌شناسی مخاطب است. این‌که مخاطبان …

بیشتر بخوانید »

مقاله «مروری بر یـک پرونـده‌ی تاریخی؛ ادبـیـــات و مخـاطب» نوشته «حسین نظریان»

بدون هیچ تمهیدی سوژه و به عبارت دقیق‌تر سوژه‌ها وسیع و چالشی‌اند؛ “ادبیات” و “مخاطب” را امروز می‌توان به مثابه‌ی پدیده، گفتمان‌هایی در نظر گرفت که از برهم‌کنش آن‌ها فرآیند معنا در تکثیر و تکثر است. در مواجهه با ادبیات، …

بیشتر بخوانید »

مقاله «مخاطب، استیضاح، و زبان به‌مثابه کلان‌سوژه‌ی ادبیات» نوشته «هومن حسین‌زاده»

تلقی تاریخی از ارتباط میان ادبیات و مخاطب، یا متن و خواننده‌ی آن، همواره با پیش‌فرض استقلال زیبایی‌شناختی هنر و ادبیات همراه بوده‌است و به‌همین سبب با تبدیل اثر زیبایی‌شناسی به اثر سلطه و استیلا، موجب شده‌است تا پیوسته نشانگرهای …

بیشتر بخوانید »

مقاله «گفتید مردمی؟» نوشته «پی‌یر بوردیو» / مترجم «رضا اسکندری»

یادداشت مترجم چگونه می‌توان به زبان مردمی نوشت؟ زبان مردمی چیست؟ و آیا در اصل «نوشتن به زبان مردمی» عملی ارزشمند، انقلابی یا رسالت نویسنده است؟ پی‌یر بوردیو، فیلسوف اجتماعی فرانسوی، در مقاله‌ی «گفتید مردمی؟» کوشیده است تا بر اساس …

بیشتر بخوانید »

مقاله «از مسیح تا بورژوازی» نوشته «ژیل دلوز»

توضیح: «از مسیح تا بورژوازی» از متون مهم ژیل دلوز است که تاکنون ترجمه نشده بود. هگل‌ستیزی آشکار متن بی‌شک عنصر هیجان‌انگیز آن است. این دومین متنی است که دلوز نوشت. هردو متن آشکارا نشان از درگیری با سارتر دارند؛ …

بیشتر بخوانید »

مقاله «لاکان در میدان علوم اجتماعی: آیا با لاکان می‌توان جامعه‌شناس بود؟» اثر «کامران مرادی»

تدبیر کند بنده و تقدیر نداند/ تدبیر بنده به تقدیر خداوند نماند بنده که تدبیر کند پیداست چه بیند/ حیله کند لیک خدایی نتواند [۱] آیا با لاکان می‌توان جامعه‌شناس بود؟ استاوراکاکیس در کتاب لاکان و امر سیاسی پرسش مشابهی …

بیشتر بخوانید »